projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej - 2004 - Biuletyn Informacji Publicznej MSWiA

Biuletyn Informacji Publicznej

projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej

USTAWA

 

z dnia                  2004 r.

 

o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej.

 

Art. 1.         W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 oraz z 2003 r. Nr 52, poz. 452) wprowadza się następujące zmiany:

 

1)         w art. 4:

a)          ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Właściciel budynku, obiektu lub terenu, zapewniając jego ochronę

przeciwpożarową, jest obowiązany:

1)   przestrzegać przeciwpożarowych wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;

2)   wyposażyć budynek, obiekt lub teren w wymagane urządzenia      przeciwpożarowe i gaśnice;

3)      zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń i gaśnic określonych w pkt 2, w sposób gwarantujący sprawne i niezawodne funkcjonowanie;

4)      zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji;

5)      przygotować budynek, obiekt lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej;

6)      zaznajomić pracowników z przepisami przeciwpożarowymi;

7)      ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.”,

b)      dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a.             Odpowiedzialność za realizację wymagań, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w zakresie utrzymania budynku, obiektu lub terenu, przejmuje – w całości lub w części – jego zarządca lub użytkownik.”,

c)      dodaje się ust. 2a-2e w brzmieniu:

      „2a.  Osoby zatrudnione w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, o których

mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8 powinny spełniać co najmniej kwalifikacje przewidziane dla zawodu strażaka.

                2b.  Kwalifikacje zawodowe zawodu strażaka obejmują:

1)       wykształcenie – co najmniej średnie;

2)        wymagania kwalifikacyjne – co najmniej ukończenie szkolenia  podstawowego.

                 2c. Osoby, o których mowa w ust. 2a, powinny posiadać zdolność fizyczną i psychiczną do wykonywania czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej

           2d. Osoby nie zatrudnione w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8, wykonujące czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, polegające na zapobieganiu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, powinny posiadać wykształcenie wyższe i ukończone szkolenie specjalistów ochrony przeciwpożarowej lub tytuł zawodowy „inżynier pożarnictwa”.

2e. Osoby wymienione w ust. 2d, wykonujące czynności wyłącznie w zakresie wynikającym z ust. 1, powinny posiadać kwalifikacje obejmujące co najmniej wykształcenie średnie i ukończone szkolenie inspektorów ochrony przeciwpożarowej lub tytuł zawodowy „technik pożarnictwa”.”,

 d)     ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze  rozporządzenia, wymagania kwalifikacyjne wobec osób, o których mowa w ust. 2a oraz wymagania w zakresie szkolenia osób, o których mowa w ust. 2d, uwzględniając:

1)    kwalifikacje zawodowe odpowiednio do pełnionej funkcji oraz          wymagania dotyczące warunków fizycznych i psychicznych osób         zatrudnionych w jednostkach ochrony  przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8;

2) rodzaje i zakres szkoleń dla osób, o których mowa w ust. 2a;

3) zakres szkoleń osób, o których mowa w ust. 2d oraz w ust. 2e;

4) rodzaje podmiotów uprawnionych do przeprowadzania szkoleń, o których mowa w pkt 3 oraz zasady ustalania programów tych szkoleń;

5) tryb wydawania oraz wzory zaświadczeń i świadectw, stwierdzających ukończenie szkolenia i okres ważności zaświadczeń.”;

 

2)         w art. 5 skreśla się wyrazy „lub jednostką ratowniczo-gaśniczą”;

 

3)         w art. 10 uchyla się ust. 2;

 

4)         dodaje się art. 14a w brzmieniu:

"14a. 1. Dokumentacja czynności kontrolno - rozpoznawczych, o których mowa w art. 10 ust. 1 niniejszej ustawy oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 i Nr 153, poz. 1271 oraz z 2003 r. Nr 59, poz. 516 i Nr 166, poz. 1609), a także dokumentacja zdarzeń, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 6 może być przetwarzana w rozumieniu art. 7 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 oraz Nr 153, poz. 1271), w zbiorach danych prowadzonych przez jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej.

2.       Przetwarzanie danych osobowych jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej mogą prowadzić bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą, o ile wynika to z potrzeb analiz zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń.

3.       Zbiory danych osobowych uzyskanych w wyniku prowadzenia dokumentacji czynności kontrolno - rozpoznawczych i dokumentacji zdarzeń, nie podlegają rejestracji.";

 

5)         w art. 19 dodaje się ust. 1b w brzmieniu:

     „1b.        Bezpośredni udział w działaniach ratowniczych mogą brać członkowie ochotniczych straży pożarnych, którzy ukończyli 18 lat i nie przekroczyli 60 lat, posiadają aktualne badania lekarskie dopuszczające do udziału w działaniach ratowniczych i odbyli przeszkolenie pożarnicze, o którym mowa w art. 28 ust. 1.”.

 

Art. 2.        Osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy były zatrudnione jako strażacy jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują prawo wykonywania zawodu strażaka na dotychczasowych warunkach, o ile posiadają co najmniej wykształcenie zasadnicze zawodowe i odbyły odpowiednie szkolenie zawodowe.

 

Art. 3. Dotychczasowy akt wykonawczy do ustawy, o której mowa w art. 1, wydany na podstawie upoważnienia, zmienionego niniejszą ustawą, zachowuje moc do czasu zastąpienia go przez akt wykonawczy, wydany na podstawie zmienionego upoważnienia.

         

Art. 4.       Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

U Z A S A D N I E N I E

 

1.        Istniejący stan rzeczy oraz cel wprowadzenia zmiany.

 

(Do art. 4 ust. 1 i 1a) Dotychczasowe zapisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej określające łącznie obowiązki właścicieli, zarządców i użytkowników obiektów w zakresie ochrony przeciwpożarowej, nie wskazują sposobu przejmowania przez poszczególne podmioty przypadających na nie części tych obowiązków. Potrzeba uregulowania tego problemu wynika z utrudnień w egzekwowaniu wymagań przeciwpożarowych, związanych z działaniem wielu podmiotów gospodarczych (spółek) na terenie jednego obiektu (najczęściej dużego kombinatu, dotychczas państwowego) i bardzo skomplikowanymi zależnościami formalno-prawnymi między tymi podmiotami, co sygnalizowali wielokrotnie sędziowie, w tym NSA.

Jednocześnie dostosowano terminologię dotyczącą sprzętu pożarniczego do potrzeb wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów i norm.

 

(Do art. 4 ust. 2 a-2 e i 3) W aktualnym stanie prawnym istniejąca dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych delegacja ustawowa określa tylko wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych oraz warunki fizyczne i psychiczne dla osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, a także wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych innych osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Natomiast w treści samego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 grudnia 1998 r. w sprawie wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych oraz dotyczących warunków fizycznych i psychicznych osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, a także w zakresie kwalifikacji zawodowych innych osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej w § 3 określono w jakich podmiotach uprawnionych do prowadzenia szkoleń można uzyskać stosowne kwalifikacje, o czym nie było mowy w upoważnieniu ustawowym. Istniejący stan prawny budził wiele  wątpliwości interpretacyjnych i wymagał ponownego prawidłowego uregulowania.

W propozycji nowelizacji delegacji ustawowej rozdzielono kwalifikacje zawodowe oraz wymagania dotyczące warunków fizycznych i psychicznych osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowych od kwalifikacji innych osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ponadto, w dodanym art. 4 ust. 2b, ustalono wymagane kwalifikacje zawodowe dla zawodu strażaka, objętego klasyfikacją zawodów i specjalności stanowiącą załącznik dorozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr 222, poz. 1868).

Przygotowany projekt ustawy stwarza warunki do podwyższenia wymogu posiadania przez strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej kwalifikacji co najmniej na poziomie średnim. Wymóg taki jest konieczny z uwagi na konieczności posiadania przez tych strażaków niezbędnej podbudowy na bazie szkoły średniej, pozwalającej na sprawne wykorzystywanie coraz bardziej skomplikowanego sprzętu będącego na wyposażeniu jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Upoważniono także ministra właściwego do spraw wewnętrznych, by określił rodzaje podmiotów, uprawnionych do przeprowadzania szkoleń dla osób, zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej oraz dla osób, wykonujących czynności  z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz zasady ustalania programów tych szkoleń.

Proponowane zapisy ustawowe stworzą podstawy do ustalania programów szkoleń dla osób prowadzących sprawy ochrony przeciwpożarowej poza jednostkami organizacyjnymi tej ochrony oraz wskażą podmioty uprawnione do realizacji tych programów. Ponadto zostanie zapewnione, że po ukończeniu szkolenia zostanie wydane stosowne świadectwo lub zaświadczenia, które zachowa ważność przez okres, wskazany w rozporządzeniu wykonawczym.

 

 (Do art. 14a)   W chwili obecnej, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. Nr 111, poz. 1311) jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej na szczeblach komendy powiatowej, komendy wojewódzkiej oraz Komendy Głównej zbierają informacje ze zdarzeń w systemach komputerowych. Informacje te mogą zawierać także dane osobowe osób poszkodowanych.

Projektowana nowelizacja ustawy o ochronie przeciwpożarowej ma na celu jednoznaczne wyjaśnienie kwestii rodzaju danych oraz konieczności rejestracji zbiorów danych w Biurze Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Przyporządkowanie tych danych jako danych będących częścią dokumentacji czynności kontrolno - rozpoznawczych oraz częścią dokumentacji ze zdarzeń ratowniczo - gaśniczych wyraźnie wskaże, że dane te nie podlegają rejestracji w myśl ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

Zbieranie danych osobowych na miejscu zdarzenia konieczne jest do:

1)         weryfikacji danych będących w posiadaniu służb (np. dla celów śledztwa, ubezpieczeń, itp.);

2)         przekazania danych innym służbom (np. w momencie zabrania poszkodowanego przez pogotowie przed przyjazdem Policji celem poinformowania rodzin i bliskich; pogotowiu – celem zapewnienia jak najszybszej pomocy, np. przygotowanie zapasu krwi, danych o stanie zdrowia, karty zdrowia, itp.);

3)         eliminacji możliwości nadużyć, w tym możliwości matactwa po wypadku (kierującego jak i pasażerów) w przypadku zabrania przez pogotowie poszkodowanych przed przybyciem Policji;

4)         sporządzania analiz po przeprowadzonych działaniach ratowniczych;

5)     celów statystycznych.

 

(Do art. 19 ust. 1b) Dziedzina projektowanego zapisu nie jest w aktualnym stanie prawnym unormowana. Określenie granicy wiekowej oraz wprowadzenie wymogów zdrowotnych dla ratowników – członków ochotniczych straży pożarnych, podyktowane jest oceną psychofizycznych możliwości ratowników oraz potrzebą zagwarantowania wysokiej jakości działań ratowniczych, konieczną do skutecznego ratowania życia i zdrowia oraz środowiska i mienia, a przede wszystkim bezpieczeństwa ratowników – ochotników. Ponadto zakłada się, że ratownicy dopuszczeni do działań ratowniczych muszą być szczegółowo przeszkoleni w zakresie postępowania podczas tych działań, w zakresie zasad bezpieczeństwa oraz obsługi sprzętu ratowniczego.

 

 

 

2.        Różnica między dotychczasowym, a proponowanym stanem prawnym.

 

(Do art. 4 ust. 1 i 1a)

Dotychczasowe zapisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej określały łącznie obowiązki właścicieli, zarządców i użytkowników obiektów w zakresie ochrony przeciwpożarowej, nie wskazywały sposobu przejmowania przez poszczególne podmioty przypadających na nie części tych obowiązków. Proponowane zapisy wynikają z potrzeby uregulowania tego problemu, a także z utrudnień w egzekwowaniu wymagań przeciwpożarowych, związanych z działaniem wielu podmiotów gospodarczych (spółek) na terenie jednego obiektu (najczęściej dużego kombinatu, dotychczas państwowego) i bardzo skomplikowanymi zależnościami formalno-prawnymi między tymi podmiotami, co sygnalizowali wielokrotnie sędziowie, w tym NSA.

Poprzez dodanie ust. 1a wskazano osobę odpowiedzialną za realizację wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o której mowa w ust.1.

Jednocześnie dostosowano terminologię dotyczącą sprzętu pożarniczego do potrzeb wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów i norm.

 

(Do art. 4 ust. 2 a- 2 e i 3)

W aktualnym stanie prawnym istniejąca dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych delegacja ustawowa określa tylko wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych oraz warunki fizyczne i psychiczne dla osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, a także wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych innych osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W ustawie brak jednak stosownych przepisów materialnych i wytycznych do treści rozporządzenia wykonawczego.

 Stąd też wprowadzono bezpośrednio do norm ustawowych podstawowe wymagania kwalifikacyjne dla osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej, zarówno w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, jak i poza nimi. W propozycji nowelizacji delegacji ustawowej rozdzielono kwalifikacje zawodowe oraz wymagania dotyczące warunków fizycznych i psychicznych osób zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowych od kwalifikacji innych osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Upoważniono także ministra właściwego do spraw wewnętrznych by określił rodzaje podmiotów uprawnionych do przeprowadzania szkoleń dla tych osób oraz zasady ustalania programów tych szkoleń.

Ponadto upoważniono tego ministra do ustalenia wzorów stosownych  świadectw i zaświadczeń.

Podniesienie kwalifikacji zawodowych na mocy niniejszej nowelizacji powoduje konieczność zachowania praw nabytych przez osoby, wykonujące dotychczas zawód strażaka, w jednostek ochrony przeciwpożarowej. W tym celu w art. 2 zaproponowano normę, gwarantującą prawo do wykonywania tego zawodu przez osoby, które posiadają co najmniej wykształcenie zasadnicze zawodowe.

 

(Do art. 14a)

Na gruncie aktualnego stanu prawnego nie ma pełnej jasności co do konieczności rejestracji takich danych w Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Niejasność ta sprzyja różnym stanowiskom co do obowiązku rejestracji danych osobowych gromadzonych przez Państwową Straż Pożarną. Ponieważ wyżej wymienione  informacje są pozyskiwane podczas czynności operacyjnych (w czasie prowadzenia akcji ratowniczo - gaśniczych oraz podczas czynności kontrolno -rozpoznawczych) uzasadnione jest, aby zebrane w ten sposób dane nie podlegały obowiązkowi rejestracji w Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, podobnie jak to ma miejsce w innych służbach resortu spraw wewnętrznych (Policja, Biuro Ochrony Rządu, Straż Graniczna).

 

 

(Do art. 19 ust. 1b)

      Zakres przedmiotowy dotychczasowej regulacji był znacznie węższy od aktualnego, a określenie nowych zadań, głównie w zakresie ratowania życia i zdrowia, pociąga za sobą konieczność uregulowania podstawowych kwalifikacji ratowników – ochotników.

 

3.        Charakterystyka i ocena przewidywanych skutków prawnych.

 

(Do art. 4 ust. 1 i 1a)

Proponowane zapisy wyeliminują utrudnienia w egzekwowaniu wymagań przeciwpożarowych, związanych z działaniem wielu podmiotów gospodarczych (spółek) na terenie jednego obiektu (najczęściej dużego kombinatu, dotychczas państwowego) i bardzo skomplikowanymi zależnościami formalno-prawnymi między tymi podmiotami, co sygnalizowali wielokrotnie sędziowie, w tym NSA. Poprzez dodanie ust. 1a wskazano odpowiedzialnego za realizację wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o której mowa w ust.1.

 

(Do art. 4 ust. 2 a-2 e  i 3)

Proponowane zapisy ustawowe stworzą podstawy do ustalania programów szkoleń dla osób wykonujących czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej poza jednostkami organizacyjnymi tej ochrony oraz wskażą podmioty uprawnione do realizacji tych programów. Ponadto wskażą kryteria dla zawodu strażaka, jako uzupełnienie istniejących zawodów technika i inżyniera pożarnictwa.

 

(Do art. 14a)

Projektowany art. 14a w ustawie o ochronie przeciwpożarowej jednoznacznie wskaże, że dane zbierane w trakcie działań operacyjnych przez jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej są danymi zwolnionymi
z obowiązku rejestracji w Biurze Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Dotychczasowy stan prawny dotyczący danych zbieranych w ramach wykonywanych zadań przez Państwową Straż Pożarną zostanie w ten sposób uregulowany.

          

4.        Opinia o zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej.

    Projekt, w części dotyczącej rozporządzenia w sprawie wymagań kwalifikacyjnych wobec osób, zatrudnionych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, dotyczy po części kwestii, uregulowanych w artykule 47 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i dyrektyw tzw. ogólnego systemu uznawania kwalifikacji i dyplomów.  Jest on zgodny z tym systemem, jako że dotyczy kwalifikacji zawodowych inżyniera i technika pożarnictwa, będących przedmiotem ustawyz dnia 26 kwietnia 2001 r.o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych (Dz. U. Nr 87, poz. 954, ze zmianami) i aktu wykonawczego do art. 15 tej ustawy (z uwagi na nowelizację ustawy wydane w tej sprawie rozporządzenieministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 13 czerwca 2003 r. w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności w toku postępowania o uznanie nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodu inżyniera pożarnictwa i technika pożarnictwa zostanie zastąpione nowym, które wkrótce zostanie wydane). 

W pozostałej części projekt nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

 

 

Ocena skutków regulacji.

 

1)      podmioty, na które oddziałuje projektowane rozporządzenie:

 

Proponowane zapisy art. 4 dotyczą w szczególności podmiotów gospodarczych zatrudniających osoby wykonujące czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz podmiotów, które zostaną upoważnione do prowadzenia szkoleń osób wykonujących te czynność.

 

2)      konsultacje społeczne:

 

Projekt został przekazany do zaopiniowania prze Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP oraz Stowarzyszenie Pożarników Polskich. Wyniki zostaną omówione na kolejnym etapie prac legislacyjnych.

 

3)      wpływ projektowanej regulacji na sektor finansów publicznych (budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego) ze wskazaniem źródeł finansowania:

 

Wprowadzenie proponowanych zmian nie powoduje skutków finansowych dla budżetu państwa.

 

4)      wpływ projektowanej regulacji na rynek pracy, konkurencyjność wewnętrzną izewnętrzną gospodarki oraz na sytuację i rozwój regionów:

 

Proponowane zapisy nie będą miały wpływu na rynek pracy, konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki oraz na sytuację i rozwój regionów.

Projektowane zmiany nie powinny również wywrzeć znaczącego wpływu na konkurencyjność zewnętrzną gospodarki.

 

 

 

 

 

Metryczka

Data publikacji 28.06.2004
Podmiot udostępniający informację:
Osoba wytwarzająca/odpowiadająca za informację:
Osoba udostępniająca informację:
Sebastian Górkiewicz
do góry